సంపాదిత (Earned Leave) సెలవును ఉద్యోగి తన అవసరాల కోసం నగదుగా మార్చుకునే సదుపాయం ప్రభుత్వ ఉత్తర్వుల (G.O.Ms. No. 238 ఆర్థిక (FRI) శాఖ తేదీ 13-8-1969 & ప్రభుత్వ సర్క్యులర్ మెమో 52729 ఆర్థిక తేదీ 11-10-1969) ప్రకారం అమలులో ఉంది. ఈ విధానం ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం జారీ చేసిన వివిధ ప్రభుత్వ ఉత్తర్వులు (G.Oలు), మెమోలు మరియు రాష్ట్ర లీవ్ రూల్స్ ఆధారంగా అమలవుతోంది. సంపాదిత సెలవు అనేది ఉద్యోగి పనిచేసిన రోజుల ఆధారంగా ప్రభుత్వంవారి నుంచి లభించే చెల్లింపు సెలవు. ఇది ఉద్యోగి సేవా కాలం మరియు హోదా ఆధారంగా లెక్కించబడుతుంది.

31-12-1977 వరకు అన్ని శాఖల్లో ఒకే విధానం అమలులో ఉండేది. ఉన్నత సేవలో శాశ్వత ఉద్యోగులు మరియు 15 సంవత్సరాలకు పైగా సేవ చేసిన IV తరగతి ఉద్యోగులు ప్రతి 11 రోజుల పనికి 1 రోజు సంపాదిత సెలవు పొందేవారు. తాత్కాలిక లేదా అత్యవసర నియామక ఉద్యోగులు మరియు 15 సంవత్సరాలకు తక్కువ సేవ ఉన్న IV తరగతి ఉద్యోగులు ప్రతి 22 రోజుల పనికి 1 రోజు సంపాదిత సెలవు పొందేవారు. తరువాత ప్రభుత్వం G.O.Ms.No. 384 ఆర్థిక & ప్రణాళిక (F.R.I) విభాగం, తేదీ 05-11-1977 ద్వారా 1-1-1978 నుండి సరళీకృత విధానాన్ని ప్రవేశపెట్టింది. ఈ విధానం ప్రకారం రెగ్యులర్ ఉద్యోగుల ఖాతాలో ప్రతి సంవత్సరం జనవరి 1 మరియు జూలై 1 తేదీల్లో 15 రోజులు చొప్పున, మొత్తం సంవత్సరానికి 30 రోజులు ముందుగానే జమ చేయబడతాయి. ఒకవేళ ఉద్యోగి అసాధారణ సెలవు (EOL) తీసుకుంటే, గత అర్ధ సంవత్సరంలో తీసుకున్న EOL రోజుల్లో 10% మేర తగ్గింపు చేసి మిగిలిన రోజులు మాత్రమే జమ చేస్తారు. ఉదాహరణకు, 20 రోజులు EOL తీసుకుంటే 2 రోజులు తగ్గించి 13 రోజులు మాత్రమే జమ చేస్తారు. ఉద్యోగి అర్ధ సంవత్సరంలో మధ్యలో చేరితే, పూర్తి చేసిన ప్రతి నెలకు 2½ రోజులు చొప్పున లెక్కిస్తారు; ఉదాహరణకు 10-01-2007న చేరితే ఫిబ్రవరి నుండి జూన్ వరకు 5 నెలలు పూర్తవుతాయి కాబట్టి 13 రోజులు జమ అవుతాయి.

పోలీసు శాఖకు చెందిన కొంతమంది సిబ్బందికి ప్రత్యేక ఉత్తర్వుల ద్వారా సాధారణ 30 రోజులకితోడు అదనంగా 30 రోజులు కూడా జమ చేసే సౌకర్యం కల్పించబడింది. ప్రస్తుతం సంపాదిత సెలవు గరిష్ట నిల్వ పరిమితి 300 రోజులు, ఇది G.O.Ms.No. 232 F (FRI) విభాగం తేదీ 16-9-2005 ద్వారా అమలులోకి వచ్చింది. అంతకు ముందు ఈ పరిమితి దశలవారీగా పెంచబడింది. అలాగే ఒకేసారి మంజూరు చేయగల గరిష్ట సంపాదిత సెలవు పరిమితిని ప్రభుత్వం G.O.Ms.No. 153 ఆర్థిక (FRI) విభాగం, తేదీ 04-05-2010 ద్వారా 180 రోజులకు పెంచింది.

Leave Encashment అనేది ఉద్యోగి వినియోగించని Earned Leave (EL) లేదా Privilege Leave (PL) రోజులకు నగదు పరిహారం పొందే విధానం. ఇది సేవలో ఉన్నప్పుడో లేదా రిటైర్మెంట్/రాజీనామా సమయంలోనో పొందవచ్చు. సాధారణంగా Earned Leave మాత్రమే Encashment‌కు అర్హం; Casual Leave (CL) మరియు Sick Leave (SL)లను నగదుగా మార్చుకోవడం సాధ్యం కాదు. Encashment లెక్కింపు సాధారణంగా (Basic Pay + Dearness Allowance) × ఉపయోగించని EL రోజులు ÷ 30 అనే సూత్రం ఆధారంగా జరుగుతుంది; కొన్నిసార్లు 30 రోజుల బదులు 26 పనిదినాలు ఆధారంగా లెక్కిస్తారు.

పన్ను విషయంలో, సేవలో ఉన్నప్పుడు పొందిన Encashment “Income from Salary” కింద పన్నుకు లోబడి ఉంటుంది; అయితే Income Tax Act 1961 లోని Section 10(10AA) మరియు Section 89 ప్రకారం తగిన ఉపశమనం పొందవచ్చు. రిటైర్మెంట్ లేదా రాజీనామా సమయంలో ప్రభుత్వ ఉద్యోగులకు చెల్లించే Encashment మొత్తానికి పూర్తి పన్ను మినహాయింపు లభిస్తుంది. ఉద్యోగి మరణించిన సందర్భంలో చట్టబద్ధ వారసులకు చెల్లించే మొత్తం పూర్తిగా పన్ను రహితం.

Earned Leave నగదు మార్పిడి సదుపాయం గెజిటెడ్, నాన్-గెజిటెడ్ మరియు నాల్గవ తరగతి ఉద్యోగులందరికీ వర్తిస్తుంది. ఒక సంవత్సరం పూర్తి చేసిన రెగ్యులర్ ఉద్యోగి ప్రతి ఆర్థిక సంవత్సరంలో 15 రోజులు సరెండర్ చేయవచ్చు  (G.O.Ms. No. 334 F&P (FRI) Dept. dt. 28-9-1977) 1-1-1977); రెండు సంవత్సరాలు పూర్తి చేసిన వారు రెండు ఆర్థిక సంవత్సరాల బ్లాక్ పీరియడ్‌లో 30 రోజులు సరెండర్ చేయవచ్చు. 15 రోజుల మరియు 30 రోజుల సరెండర్ మధ్య కనీసం ఒక సంవత్సరం గ్యాప్ ఉండాలి. సరెండర్‌కు సంబంధించి అధికారిక దరఖాస్తు సమర్పించాలి; అప్లికేషన్ పెట్టిన నాటినుండి 90 రోజులలోపు నగదు కావాలి (ప్రభుత్వ మెమో నం. 47064/1164/FRI/74-1-F & P విభాగం తేదీ. 25-9-1974), Leave Account‌ను Head of Office ధృవీకరించి, సంబంధిత అధికారి ఆమోదం ఇవ్వాలి. DDO ద్వారా EL Balance సర్టిఫికేషన్ చేసి (G.O.Ms. No. 238 ఆర్థిక (FRI) dept. dt. 13-8-1969, Treasury లేదా Pay & Accounts Office ద్వారా బిల్లు ప్రాసెస్ చేసి చెల్లింపు చేస్తారు. అనుమతి ఇచ్చిన తేదీ నుండి 90 రోజుల్లోపు బిల్లు సమర్పించాలి; లేకపోతే అనుమతి రద్దవుతుంది. చెల్లింపు సమయంలో HRA మరియు ఇతర భత్యాలు చెల్లించబడతాయి; అయితే PF, అడ్వాన్సులు వంటి కోతలు సాధారణంగా చేయరాదు.

పదవీ విరమణకు సమీపంలో ఉన్న ఉద్యోగులు కూడా సరెండర్ చేయవచ్చు; అయితే చివరి సరెండర్ తేదీ నుండి రిటైర్మెంట్ తేదీ వరకు కనీసం 30 రోజుల వ్యవధి ఉండాలి. పదవీ విరమణ అనంతరం తిరిగి నియామకం పొందినవారు, మధ్యలో విరామం లేకపోతే, సరెండర్‌కు అర్హులు. డిప్యుటేషన్ లేదా విదేశీ సేవలో ఉన్న ఉద్యోగులకు కూడా ఈ సదుపాయం వర్తిస్తుంది. సరెండర్ వివరాలు Service Register‌లో నమోదు చేయాలి; జనవరి 1 లేదా జూలై 1న సరెండర్ చేసినప్పుడు ముందుగా సరెండర్ చేసిన రోజులు ఖాతా నుండి తగ్గించి తరువాత క్రెడిట్ నమోదు చేయాలి. ఈ నియమాలు మున్సిపల్ కార్పొరేషన్లు, జిల్లా మరియు మండల ప్రజా పరిషత్‌లు, గ్రామ పంచాయతీలు, జిల్లా గ్రంథాలయ సంస్థలు, ఎయిడెడ్ పాఠశాలలు మరియు కళాశాలల ఉద్యోగులకు కూడా వర్తిస్తాయి.

ఈ విధంగా సంపాదిత సెలవు మరియు Leave Encashment విధానం రాష్ట్ర ప్రభుత్వ లీవ్ రూల్స్, Andhra Pradesh Leave Rules 1933, Fundamental Rules & Subsidiary Rules మరియు సంబంధిత ప్రభుత్వ ఉత్తర్వుల ప్రకారం అమలులో ఉంది; తాజా సవరణల కోసం సంబంధిత శాఖ ఉత్తర్వులు పరిశీలించడం అవసరం.

వర్తించే చట్టాలు / G.Oలు

🔹 Andhra Pradesh Leave Rules, 1933

  • రాష్ట్ర ప్రభుత్వ ఉద్యోగుల సెలవుల నియమాలు.

  • Earned Leave (EL) నిల్వ, మంజూరు, Encashment విధానం ఇందులో పేర్కొనబడ్డాయి.

🔹 Fundamental Rules (FR) & Subsidiary Rules (SR)

  • FR 86, FR 116 ప్రకారం Leave Salary లెక్కింపు విధానం.

🔹 G.O.Ms.No. 152, Finance (FR.I) Department, Dt: 04-05-2010

  • Earned Leave Encashment గరిష్ట పరిమితి 300 రోజులు వరకు అనుమతి.

🔹 G.O.Ms.No. 194, Finance (HRM-IV) Department, Dt: 22-06-2011

  • రిటైర్మెంట్ సమయంలో Leave Encashment చెల్లింపు విధానం.

🔹 G.O.Ms.No. 42, Finance (HRM-IV) Department, Dt: 02-02-2015

  • EL Encashment గణనలో Dearness Allowance చేర్చడం.